Jako nauczyciel chciałabym żeby mój wizerunek nie był publikowany na stronie szkoły ani innych mediach społecznościowych czy jeżeli nie wyrażałam na to zgody to muszę napisać jakieś podanie o zaprzestanie wykorzystywania wizerunku? Na jakie dokładnie powołać się rozporządzenia i ustawy? Dodam, że placówka publiczna.

Odpowiedź: 

W opisanej sytuacji ma Pani prawo zwrócić się do Pracodawcy (dyrektora szkoły) z zapytaniem o podstawy prawne wykorzystywania Pani wizerunku na stronie szkoły i portalach społecznościowych oraz skorzystania z prawa zaprzestania wykorzystywania Pani wizerunku. Podstawy prawne znajdzie Pani w przepisach RODO oraz ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a szczegóły przedstawiam poniżej. 

Uzasadnienie odpowiedzi: 

Przetwarzanie danych osobowych w postaci wizerunku w praktyce odbywa się zazwyczaj na podstawie zgody, a warunki jej wyrażenia określa art. 7 RODO. Zgodnie z cytowanym przepisem osoba, której dane dotyczą, może wyrazić zgodę w pisemnym oświadczeniu, które dotyczy także innych kwestii, przy czym zapytanie o zgodę, w tym wypadku na przetwarzanie wizerunku powinno zostać dokonane w sposób pozwalający wyraźnie odróżnić je od pozostałych kwestii, w zrozumiałej i łatwo dostępnej formie, jasnym, prostym i zrozumiałym językiem. Podkreślenia wymaga fakt, że oprócz warunków wyraźnej, swobodnie wyrażonej, dobrowolnej i konkretnie zgody, osoba, wyrażająca zgodę, powinna być jednocześnie poinformowana o możliwości jej wycofania i tutaj również zalecana jest forma równie „łatwa” jak przy wyrażaniu zgody. 

Nie możemy jednak zapominać, że sam wizerunek wymieniony jest wprost w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, w katalogu dóbr osobistych (art.23 KC) pozostając pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Tutaj niewątpliwie możemy powołać się na cywilnoprawną ochronę z art. 81 ust.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z nim „rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej”. Od reguły wyrażonej w cytowanym przepisie ustawodawca przewidział również wyjątki, a jednym z nich jest np. zapłata za pozowanie.  

Podsumowując nie można bez uzyskania podstawy prawnej przetwarzać wizerunku osoby, w tym swobodnie go rozpowszechniać, ponieważ osoba, której dane dotyczą musi mieć pełną świadomość nie tylko co formy przedstawienia jej wizerunku, ale także np.  czasu i miejsca jej publikacji. Przedstawiona powyżej regulacja dotyczy wyłącznie rozpowszechniania wizerunku publicznie udostępnianego, przeznaczonego dla otwartego, raczej szerokiego grona osób, za pomocą dowolnego medium, np. strony internetowej czy portalu społecznościowego.